आजकाल घरात बाळ जन्माला आल्यावर, बालरोगतज्ज्ञ बाळाच्या रोगप्रतिकारक शक्तीच्या विकासासाठी विविध लसीकरणाचे वेळापत्रक देतात. लसीकरणामुळे शरीराची आजारांशी लढण्याची नैसर्गिक क्षमता वाढते. लसीकरणाची ही आधुनिक संकल्पना सर्वांना परिचयीची असली तरी, हजारो वर्षांपासून आपल्या भारतीय परंपरेत यासारखाच एक प्रभावी उपाय अस्तित्वात आहे: सुवर्णप्राशन संस्कार. आधुनिक विज्ञानाने वेगवेगळ्या आजारांवरील लसींचा शोध घेण्यापूर्वीच, आपल्या प्राचीन आयुर्वेदिक आचार्यांनी रोगप्रतिकारक शक्ती […]

लेखक: Dr. Harshal Nemade, BAMS, MD,ADYA 18+ वर्षांचा अनुभव पित्ताशयातील खडे म्हणजेच Gallstones ही आजच्या काळात अतिशय सामान्य समस्या बनली आहे. चुकीचा आहार, तेलकट पदार्थांचे वाढते सेवन, अनियमित जीवनशैली, मानसिक ताण, स्थूलता आणि पचनशक्ती कमी होणे यामुळे ही समस्या झपाट्याने वाढताना दिसते. अनेक वेळा रुग्णांना अचानक पोटात तीव्र वेदना, मळमळ, उलटी किंवा अन्न पचत नसल्याची

तांदुळजा, ज्याला चौलाई (Amaranthus polygamus) असेही म्हणतात, ही भारतात सर्वत्र आढळणारी बारमाही भाजी आहे. ही नैसर्गिकरित्या उगवते आणि बागांमध्येही लागवड केली जाते. स्वादिष्ट आणि पौष्टिक असण्यासोबतच ती औषधी गुणधर्मांनी परिपूर्ण आहे. आयुर्वेदात याला “पथ्यशाक” (हितकारी शाक) मानले जाते. संस्कृतमध्ये याला तण्डुलीय, मेघनाद, काण्डेर, तण्डुलेरक, भण्डीर, तण्डुलीबीज, विषघ्न आणि अल्पमारिष अशी नावे आहेत. याचा एक भेद

कावीळ, ज्याला आयुर्वेदात “कामला” म्हणतात, हा यकृताशी संबंधित एक गंभीर आजार आहे. यकृताच्या कार्यात बिघाड झाल्यास कावीळ होऊ शकते, ज्यामुळे डोळे, त्वचा आणि नखे पिवळी पडतात. हा रोग संसर्गजन्य असू शकतो आणि योग्य उपचार न केल्यास गंभीर परिणाम होऊ शकतात. कावीळ म्हणजे काय? कावीळ हा यकृताशी संबंधित एक आजार आहे ज्यामध्ये रक्तातील बिलिरुबिनचे प्रमाण वाढते,

फॅटी लिव्हर: कारण, लक्षणं आणि आयुर्वेदीय उपचार डॉक्टर, मला फॅटी लिव्हर आहे असं निदान झालंय. मला खूप काळजी वाटतेय. काय करू? काळजी करू नका. तुम्ही एकटे नाही आहात. भारतात सुमारे 32% लोकांना फॅटी लिव्हरचा त्रास आहे, म्हणजे 100 पैकी 32 व्यक्तींना ही समस्या आहे. ही आकडेवारी चिंताजनक असली तरी आयुर्वेदामध्ये यावर प्रभावी उपचार उपलब्ध आहेत.